
Fuzarioza - opis choroby:
Fuzarioza to choroba roślin wywoływana przez grzyby z rodzaju Fusarium. Jest jedną z poważniejszych chorób upraw, szczególnie zbóż, kukurydzy, warzyw i roślin okopowych. Objawami są zżółknięte, zwiędłe pędy i liście, brunatne plamy na liściach, pękanie łodyg. Na korzeniach i bulwach można zauważyć brunatnienie tkanek oraz gnicie. Na zbożach natomiast biel lub brązowienie ziarna w kłosach oraz spadek plonu i jakości ziarna.
Uprawy narażone
Zboża:
- pszenica – fuzarioza kłosów, brunatnienie ziarna,
- jęczmień – podobne objawy jak w pszenicy,
- owies – żółknięcie liści, gnicie ziarna,
- kukurydza – fuzarioza kolb i łodyg, zanieczyszczenie mykotoksynami.
Rośliny okopowe:
- ziemniak – fuzarioza bulw, brunatnienie tkanek,
- burak cukrowy – fuzarioza korzeni.
Warzywa i rośliny ogrodowe:
- ogórek, pomidor, papryka – fuzarioza powoduje więdnięcie i zasychanie pędów,
- rośliny kapustne – rzadziej, ale możliwe infekcje korzeni i pędów.
Inne:
- rośliny strączkowe – np. groch, fasola – mogą być porażane przez różne gatunki Fusarium.
Jak zapobiegać i leczyć?
Zapobieganie
Uprawa odmian odpornych – wybieraj odmiany mniej podatne na Fusarium.
Płodozmian – nie sadź tej samej rośliny w tym samym miejscu rok po roku.
Usuwanie resztek roślinnych – grzyb zimuje w resztkach i glebie.
Odpowiednie nawożenie – zrównoważone nawożenie azotem i potasem zmniejsza podatność.
Kontrola wilgotności gleby – unikanie nadmiernego podlewania i zastoisk wody.
Dobór stanowiska – dobrze przepuszczalna gleba ogranicza rozwój grzyba.
Leczenie
Fungicydy systemiczne – w przypadku wczesnych objawów można stosować środki przeciw grzybom.
Opryski profilaktyczne – stosowanie fungicydów zanim pojawią się objawy, szczególnie w wilgotnych latach.
Polecane środki ochrony roślin:
CAMBIO 5 L - działa systemicznie do stosowania zapobiegawczego, interwencyjnego oraz wyniszczającego w ochronie przed chorobami powodowanymi przez grzyby,
MAXIM 025 FS 20L - fungicyd w formie płynnego koncentratu o działaniu powierzchniowym,
SILVESTRO 250 EC 5L - zamiennik preparatu Protendo Extra,
SOLIGOR 425 EC 5L - Soligor 425 EC jest fungicydem w formie koncentratu do sporządzania emulsji wodnej o działaniu układowym do stosowania zapobiegawczego, interwencyjnego oraz wyniszczającego,
ZINGARO EXTRA 250SC 5L - środek grzybobójczy w formie koncentratu w zawiesinie (SC), przeznaczony do ochrony szerokiej gamy upraw.
Czym zwalczać fuzariozę?
Fuzariozę zwalcza się głównie profilaktycznie, stosując płodozmian, zdrowy materiał siewny oraz zaprawianie nasion odpowiednimi fungicydami lub biopreparatami (np. z Trichoderma lub Bacillus), a w uprawach towarowych także fungicydy systemiczne dopuszczone do danej rośliny; bardzo ważne jest usuwanie porażonych resztek roślinnych, poprawa struktury i pH gleby, unikanie nadmiernego zagęszczenia i zalewania stanowiska, ponieważ patogen rozwija się najsilniej w ciepłej i wilgotnej glebie.
Dlaczego diagnoza fuzariozy jest trudna?
Diagnoza fuzariozy jest trudna, ponieważ objawy są mało charakterystyczne i podobne do skutków stresu roślin, takich jak susza, niedobory składników pokarmowych czy choroby odglebowe o innym pochodzeniu; dodatkowo różne gatunki Fusarium wywołują zbliżone symptomy, choroba często rozwija się wewnątrz tkanek przewodzących, bez wyraźnych zmian zewnętrznych, a jej nasilenie silnie zależy od warunków glebowych i pogodowych, co sprawia, że pewne rozpoznanie często wymaga badań laboratoryjnych.